Doğru Rüzgâr Ölçümü İçin Gerekenler

Uzman Enerji – Yenilenebilir Enerji Çözümleri
 

Giriş

Ölçüm direğinin dikildiği bölge hakkında yeterli bilgiye sahip olabilmek için ölçüm direğinde bulunması gereken sensorlar;
• Rüzgâr hız sensörü (anemometre),
• Rüzgâr yön sensörü,
• Sıcaklık sensörü,
• Nem sensörü,
• Basınç sensörü.

Çevresel Özellikler

Ölçüm direğinin çevredeki engellerle olan mesafesi engele yüksekliğinin 10 katından az olmalı.

Tepe arkasında olmamalı. Çünkü tepe arkaları türbülanslı olur.

Direğin olduğu yer bölgeyi temsil edebilecek bir noktada olmalı.
Laminer (düzgün) akışın olduğu yerler seçilmeli. Türbülans rüzgâr verilerinin gerçek değerinden uzaklaşmasına neden olur.

Ölçüm Direğinin Özellikleri

Direk tipinin (kafes, boru) belirlenmesi ve yere hareket etmeyecek şekilde sabitlenmesi.

Kullanılan sensörler standartlara uygun olmalı.
Kullanılan anemometreler (rüzgâr hız ölçüm sensörü) kalibrasyon sertifikasına sahip olmalı.

(Ortadaki referans anemometre yardımıyla 10 adet anemometrenin kalibrasyonunun yapılması işlemi)

Sensörler kuzey-güney doğrultusunda olacak şekilde monte edilmeli.
Açıkta çalıştıkları için sik sik kontrol edilmeli ve bakımının yapılmalı.
Paratoner ve flâşör lamba bağlantılarının yapılması.
Bölgenin eğimi 12o ‘den büyük ise direk boyu en az 40 m olmalı.
Tomografik ve orografik açıdan kompleks arazilerde ölçüm direğinin boyu olabildiğince yüksek tutulmalı.
Anemometre yön sensörü aerodinamik yapıya sahip olmalı ki türbülansa neden olup ölçüm değerlerini etkilemesin.

Direk ve yan kol bağlantılarının gölgeleme ve türbülans etkilerinin en aza indirilebilmesi için belli ölçülere sahip olması gerekir.
Rüzgar yön ölçümü tek sensörle yapılması yeterlidir ve onun için de en uygun yer en üstteki anemometrenin 1.5 m aşağısıdır.
Anemometre ve yön sensoru ayni seviyede monte edilecekse birbirleri üzerinde gölgeleme ve türbülans etkisi oluşturmaması için aralarında en az 2 m mesafe bulunmalı.
En üstteki anemometrede çıkabilecek problemlere karşı 2 m aşağısına bir anemometre daha konulabilir.

Sıcaklık sensörü en az 3 m yüksekliğe konmalı ki günesin yerden yansıyan radyasyonundan etkilenmesin.
İki anemometre arasındaki yükseklik farkı en az 15 – 20 m olmalıdır.
Boru tipi direklerde kullanılan yan kol bağlantılarının uzunlukları direk çapının en az 7 kati olması gerekir.
Yıldırım çubuğu (paratoner) en üst seviyeye ve en üstteki anemometreye 50 cm mesafeye monte edilmelidir.
Basınç ve nem sensoru yaklaşık olarak yerden 3 m mesafede bulunmalıdır.
Data logger (veri toplayıcı) kolay ulaşılabilecek bir yüksekliğe monte edilmeli.
Direk üzerindeki bütün kablolar kelepçe ve bantlar yardımıyla sabitlenmeli.

Kaynaklar

1. Murat DURAK, Rüzgâr Ölçümlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar, www.ruzgarenerjisibirligi.org.tr
2. EIE, Rüzgâr ve Güneş Ölçümlerine İlişkin Tebliğ, www.eie.gov.tr
3. EIE, Rüzgâr Enerjisi Gözlem İstasyonları (RGI) , www.eie.gov.tr
4. www.measnet.com